Status mieszkańca XIX wiecznych Jankowic był ściśle powiązany z wielkością posiadanego gruntu i typem nieruchomości. Oto zestawienie pojęć, które ułatwią zrozumienie tego zagadnienia.
Angerhäusler
- Chałupnik na nawsiu – specyficzna kategoria chałupnika, którego dom został wybudowany na tzw. Anger (nawsiu) – czyli na wspólnym gruncie należącym do gminy wiejskiej (często placu lub pastwisku). Zazwyczaj posiadali oni jedynie dom z małym ogrodem, bez pól uprawnych.
Auszugshausstelle
- Posiadłość z domem wycugowym – nieruchomość obciążona prawem dożywocia (Auszug). Oznaczało to, że na terenie gospodarstwa znajdował się osobny budynek lub wydzielona część domu dla emerytowanych rodziców (przekazujących majątek), którym następca musiał zapewnić utrzymanie.
Bauer
- Kmieć/Siodłak – najwyższa warstwa chłopska w wiosce. Kmieć był właścicielem pełnowymiarowego gospodarstwa rolnego i posiadał pełny zaprzęg konny do prac polowych.
Gärtner / Gärtnerstelle
- Zagrodnik / gospodarstwo zagrodnicze) – klasa chłopska stojąca wyżej od chałupnika, ale niżej od kmiecia. Zagrodnik posiadał dom, zabudowania gospodarcze oraz ogród i niewielkie pole, co pozwalało na częściową samowystarczalność, choć rzadko posiadał konie.
Häusler / Häuslerstelle
- Chałupnik / gospodarstwo chałupnicze – najliczniejsza grupa w Jankowicach. Osoby posiadające własny dom (chałupę), ale dysponujące minimalnym areałem ziemi (głównie ogrodem). Utrzymywali się zazwyczaj z pracy najemnej w folwarkach, lasach lub przemyśle oraz z rzemiosła.
Halbgärtner / Halbhäusler
- Półzagrodnik / półchałupnik – właściciele połowy standardowego gospodarstwa danej klasy. Taki status powstawał najczęściej w wyniku podziału majątku między spadkobierców (np. braci).
Kampfgärten
- Specyficzny termin oznaczający działki lub ogrody użytkowe, często o niepełnych prawach gospodarskich w porównaniu do gruntów ornych, przypisane do zagród
opracowanie: D.Poborski
polecane:
oraz:
