poniższy tekst stanowi uzupełnienie treści nadchodzącej publikacji – „JANKOWICE – rekonstrukcja obrazów i słów”
Chronologia najważniejszych inwestycji OSP Jankowice (1883–2024)
Poniższe zestawienie opracowano na podstawie kronik, protokołów i materiałów historycznych OSP Jankowice. Pozwala ono prześledzić rozwój bazy lokalowej i wyposażenia jednostki od końca XIX wieku po współczesność.
| Rok / okres | Inwestycja | Znaczenie |
|---|---|---|
| 1883 | Powstanie Związku Ogniowego | Początek zorganizowanej ochrony przeciwpożarowej we wsi. |
| do ok. 1935 | Wiata na sprzęt pożarniczy | Przechowywano ręczny sprzęt, beczkowozy i wyposażenie przeciwpożarowe. |
| ok. 1936–1937 | Budowa pierwszej murowanej remizy przy ul. Wiejskiej | Wzniesiona specjalnie dla nowej konnej sikawki i wozu pożarniczego zakupionego tuż przed wojną. |
| 1945 | Utrata przedwojennego wozu bojowego | Po wojnie zaginęła konna sikawka; remiza pozostała, lecz utraciła pierwotną funkcję. |
| lata 1945–1985 | Użytkowanie starej remizy | Jednostka funkcjonowała w skromnych warunkach, bez własnego samochodu gaśniczego. |
| 1985 | Rozpoczęcie starań o nową remizę | Sołtys Józef Goldman rozpoczął działania na rzecz budowy Wiejskiego Ośrodka Kultury i Sportu z częścią strażacką. |
| 1985–1996 | Budowa nowego kompleksu OSP i WOKiS | Największa inwestycja w powojennej historii jednostki. |
| 1995 | Pozyskanie pierwszego samochodu Star 25 | Pierwszy własny samochód bojowy w historii powojennej OSP. Wyremontowany społecznie przez strażaków. |
| 15 IX 1996 | Otwarcie nowej remizy OSP | Oddano do użytku nową remizę z garażem na samochód bojowy. Uroczystość połączono z poświęceniem Stara 25. |
| 1998 | Zakup/otrzymanie Jelcza 315 | Drugi samochód bojowy wymusił potrzebę rozbudowy obiektu. |
| 1998 | Rozpoczęcie rozbudowy remizy | Zaplanowano drugi garaż, zaplecze socjalne oraz wieżę szkoleniową. |
| 1999–2002 | Społeczna budowa drugiego etapu remizy | Prace wykonywali głównie strażacy i mieszkańcy wsi. |
| 2002 | Wstrzymanie inwestycji | Brak środków finansowych oraz problemy techniczne przy budowie wieży. |
| 2002–2004 | Pozyskiwanie środków na ukończenie rozbudowy | W działania zaangażowali się Henryk Machnik i Tadeusz Kobylański. |
| lato 2004 | Zakończenie rozbudowy remizy | Powstał drugi garaż, zaplecze sanitarne i pomieszczenia biurowe. |
| 2005 | Nadanie i poświęcenie sztandaru | Najważniejsza inwestycja o charakterze symbolicznym w dziejach jednostki. |
| 2009 | Rozbiórka starej remizy przy ul. Wiejskiej | Zakończenie historii obiektu służącego straży od około 1936 roku. (opis w kronice jednostki) |
| 2017 | Pozyskanie kolejnego samochodu bojowego | Modernizacja taboru jednostki. |
| 2018 | Wymiana samochodu Star 244 | OSP otrzymała kolejny samochód bojowy, zastępując wysłużony sprzęt. |
| 2018 | Doposażenie ratownictwa medycznego | Zakup defibrylatora, deski ortopedycznej, szyn Kramera, zestawu PSP R1 i sprzętu zabezpieczającego. Wartość ponad 12 tys. zł. |
| 2019 | Remont garaży i biura | Malowanie boksów garażowych, remont wjazdu do garażu. |
| 2020 | Termomodernizacja remizy | Remont dachu, elewacji, instalacji elektrycznej oraz modernizacja systemu ogrzewania. |
| 2020–2024 | Systematyczne doposażanie jednostki | Zakupy umundurowania, sprzętu ratowniczego, medycznego, oświetleniowego i środków ochrony osobistej. |
STATYSTYKI AKCJI
Analiza kronik, sprawozdań rocznych oraz dokumentacji OSP Jankowice pokazuje, że charakter działań jednostki zmieniał się wraz z rozwojem techniki pożarniczej, zmianami klimatycznymi oraz rozszerzaniem kompetencji strażaków. Współczesna działalność jednostki obejmuje znacznie szerszy zakres niż tylko gaszenie pożarów. W wielu latach większość interwencji stanowiły tzw. miejscowe zagrożenia, a nie pożary.
1. Pożary
Gaszenie pożarów pozostaje podstawowym zadaniem straży pożarnej od momentu powstania Związku Ogniowego w 1883 roku. Na przestrzeni lat druhowie uczestniczyli w działaniach związanych z pożarami budynków mieszkalnych, zabudowań gospodarczych, lasów, traw oraz pojazdów. Szczególne znaczenie miały akcje prowadzone na terenach leśnych, gdyż Jankowice położone są w bezpośrednim sąsiedztwie rozległych kompleksów leśnych Rud Raciborskich.
Jednym z najważniejszych wydarzeń w historii jednostki był udział w akcji podczas katastrofalnego pożaru lasów w rejonie Kuźni Raciborskiej w 1992 roku. Druhowie uczestniczyli w działaniach gaśniczych oraz zabezpieczeniu punktów czerpania wody. Wydarzenie to należało do największych akcji ratowniczych w historii śląskiego pożarnictwa.
W latach współczesnych liczba pożarów utrzymuje się zwykle na poziomie od 3 do 5 rocznie. Przykładowo:
| Rok | Liczba pożarów |
|---|---|
| 2015 | 5 |
| 2016 | 4 |
| 2019 | 5 |
| 2020 | 1 |
| 2022 | 5 |
| 2024 | 5 |
2. Działania przeciwpowodziowe i usuwanie skutków podtopień
Jednym z najbardziej charakterystycznych rodzajów interwencji OSP Jankowice są działania związane z nadmiarem wody. Położenie miejscowości w dolinie Rudy sprawia, że podczas intensywnych opadów dochodzi do podtopień posesji, piwnic i dróg.
Największym sprawdzianem była katastrofalna powódź z lipca 1997 roku. Przez wiele tygodni strażacy wypompowywali wodę z piwnic, podwórek, pól uprawnych i dróg. Akcja prowadzona była niemal bez przerwy, a druhowie wielokrotnie pomagali mieszkańcom także po zakończeniu oficjalnych działań ratowniczych.
W ostatnich latach podtopienia należą do najczęstszych przyczyn wyjazdów:
| Rok | Działania przeciwpowodziowe / podtopienia |
|---|---|
| 2016 | 1 |
| 2020 | 5 |
| 2022 | 3 |
| 2024 | 6 |
3. Wypadki drogowe i kolizje
Po wejściu do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego coraz większe znaczenie zaczęły odgrywać działania związane z ratownictwem drogowym.
Strażacy uczestniczą w:
- zabezpieczaniu miejsca zdarzenia,
- kierowaniu ruchem,
- udzielaniu kwalifikowanej pierwszej pomocy,
- ewakuacji osób poszkodowanych,
- usuwaniu skutków kolizji.
W sprawozdaniach działania te pojawiają się regularnie.
| Rok | Wypadki i kolizje |
|---|---|
| 2015 | 4 |
| 2020 | 6 |
| 2022 | 4 |
| 2024 | 2 |
4. Usuwanie wiatrołomów i skutków gwałtownych zjawisk pogodowych
Silne wiatry wielokrotnie powodowały łamanie drzew i gałęzi, szczególnie na terenach leśnych otaczających Jankowice.
Strażacy regularnie usuwają:
- drzewa blokujące drogi,
- konary zagrażające budynkom,
- skutki wichur i burz.
W latach 2011–2015 odnotowano osiem takich interwencji.
W 2006 roku usunięto trzy wiatrołomy, a w kolejnych latach działania te regularnie pojawiały się w statystykach jednostki.
5. Usuwanie gniazd os i szerszeni
Przez wiele lat była to jedna z najczęstszych interwencji wykonywanych przez strażaków.
Dotyczyła przede wszystkim:
- budynków mieszkalnych,
- szkół i świetlic,
- zabudowań gospodarczych.
W samym 2006 roku jednostka czterokrotnie usuwała gniazda os i szerszeni.
W latach 2011–2015 odnotowano aż trzynaście takich wyjazdów.
Jeszcze w 2022 roku odnotowano dwa wyjazdy do owadów błonkoskrzydłych.
6. Poszukiwania osób zaginionych
Choć zdarzają się rzadko, należą do najbardziej wymagających działań.
Strażacy uczestniczą w:
- przeczesywaniu terenów leśnych,
- działaniach z wykorzystaniem oświetlenia i środków łączności,
- współpracy z Policją i PSP.
W latach 2011–2015 odnotowano jeden taki przypadek.
Kolejne dwa działania poszukiwawcze miały miejsce w 2022 roku.
7. Miejscowe zagrożenia
To obecnie najobszerniejsza grupa interwencji.
Obejmuje między innymi:
- otwieranie mieszkań,
- zabezpieczanie uszkodzonych budynków,
- usuwanie przeszkód z dróg,
- neutralizację zagrożeń technicznych,
- pomoc mieszkańcom w sytuacjach nietypowych.
W 2019 roku aż połowę wszystkich wyjazdów stanowiły właśnie miejscowe zagrożenia.
Struktura działań ratowniczych OSP Jankowice (2011–2015)
Na podstawie podsumowania pięcioletniego można określić najczęstsze rodzaje interwencji:
| Rodzaj zdarzenia | Liczba |
|---|---|
| Pożary | 25 |
| Usuwanie owadów | 13 |
| Wiatrołomy | 8 |
| Wypadki i kolizje | 7 |
| Podtopienia | 2 |
| Poszukiwania osób | 1 |
pierwsze powojenne zdjęcie członów OSP (koloryzowane)
W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat charakter służby OSP Jankowice wyraźnie ewoluował. O ile w XIX i pierwszej połowie XX wieku dominowały pożary budynków gospodarczych, stodół i zabudowy wiejskiej, o tyle współcześnie większość interwencji związana jest z miejscowymi zagrożeniami, skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych, ratownictwem drogowym i pomocą ludności. Pożary nadal pozostają ważnym elementem działalności jednostki, jednak statystyki pokazują, że współczesny strażak OSP Jankowice znacznie częściej usuwa skutki wichur, podtopień i wypadków niż prowadzi klasyczne działania gaśnicze.
wkrótce więcej…
na podstawie materiałów OSP JANKOWICE – opracowanie: D.Poborski
Zostaw odpowiedź