Praca nad projektem JANKOWICE-REKONSTRUKCJA.ORG to proces znacznie głębszy niż zwykłe gromadzenie archiwalnych dokumentów; to próba przywrócenia głosu pokoleniom, których codzienność toczyła się w cieniu rudzkich dębów i klasztornych dzwonów. W tym dążeniu do odtworzenia dawnych obrazów i słów, dzieło Augusta Potthasta zatytułowane Geschichte der ehemaligen Cistercienserabtei Rauden in Oberschlesien staje się fundamentem, na którym opiera się cała konstrukcja naszej lokalnej tożsamości.

Choć spisana w XIX wieku monografia może wydawać się na pierwszy rzut oka jedynie suchym zapisem kronikarskim, w rzeczywistości stanowi ona swoisty kod genetyczny Jankowic, nierozerwalnie związanych przez stulecia z cysterskim opactwem w Rudach.

Wybór tego konkretnego dzieła do pełnego tłumaczenia na język polski wynika z faktu, że Potthast jako jeden z nielicznych badaczy miał dostęp do archiwaliów, które w zawierusze dziejowej XX wieku – a szczególnie w tragicznych okolicznościach 1945 roku – bezpowrotnie przepadły lub uległy rozproszeniu. Autor z niezwykłą skrupulatnością utrwalił momenty, w których wielka historia Europy, od książęcych nadań po bolesny proces sekularyzacji z 1810 roku, bezpośrednio kształtowała losy jankowickich domostw. Dzięki jego analizom możemy dziś z matematyczną niemal precyzją odtworzyć dawną geografię pamięci, rozumiejąc skomplikowane relacje gospodarcze i administracyjne między Jankowicami a okolicznymi osadami.

Dla misji naszego projektu JANKOWICE-REKONSTRUKCJA.ORG tekst ten pełni rolę mostu łączącego odległą przeszłość z naszą współczesnością. Potthast dostarcza nam narzędzi do nazwania tego, co przez lata pozostawało bezimienne – pozwala zidentyfikować dawne nazwy pól, lasów i traktów, które ukształtowały dzisiejszy krajobraz wsi. Bez jego narracji każda fotografia w naszym cyfrowym archiwum byłaby jedynie niemym obrazem; dzięki niemu zyskują one głębię i stają się ilustracją do konkretnych faktów historycznych. Udostępnienie polskiego przekładu tej monografii to zatem akt oddania mieszkańcom ich własnej historii w formie rzetelnej i zrozumiałej, zmieniający luźne domysły w twardą wiedzę o ciągłości pokoleń żyjących na tej ziemi.

JUŻ WKRÓTCE – wydanie wersji cyfrowej

• do nabycia online

• ponad 400 + stron

• cyfrowa wersja z przypisami / objaśnieniami

• możliwość wyszukiwania słów / treści / nazw…

wydawca: KGW JANKOWICE

opracowanie: D.Poborski 2026